Weefseldonatie

In de Wet op Orgaandonatie (WOD) is vastgelegd op welke wijze donatie van humaan weefsel plaats moet vinden. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bepaalt welke organisatie de beschreven taken in de WOD uitvoert.

Donorregister

Als een patiënt in het ziekenhuis overlijdt, raadpleegt de behandelend arts het Donorregister. De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) verwerkt deze raadpleging, dat kan 24 uur per dag, 7 dagen per week. Als de overledene als donor geregistreerd staat en/of de nabestaanden toestemming geven, dan meldt de NTS de potentiële donor aan.

Medische screening

De Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) controleert of een donor voldoet aan de acceptatiecriteria. Deze zijn door de ETB-BISLIFE vastgelegd. Als de overledene medisch geschikt is voor donatie (voldoet aan de acceptatiecriteria), wordt dit doorgegeven aan de Uitnameteams.

Na de uitname, tijdens de opslagfase, wordt de donor nogmaals uitgebreid medisch gescreend door de NTS. Hiervoor wordt aanvullende medische informatie, bijvoorbeeld de resultaten van obductie of informatie over de medische voorgeschiedenis bij de huisarts, opgevraagd en beoordeeld conform de vereisten in de EU Richtlijnen. Verder wordt bloed van de donor getest op de aanwezigheid van overdraagbare ziektes. Hiervoor worden officieel erkende en geaccepteerde bloedtesten uitgevoerd door een gekwalificeerd en gecertificeerd laboratorium, namelijk Sanquin Diagnostic Services.

Als na de uitgebreide medische screening de donor geschikt wordt bevonden voor donatie, beoordeelt de weefselbank of de weefsels inderdaad geschikt zijn voor transplantatie.

Heupkopdonatie
Deze regeling geldt niet voor de medische screening van donoren, die bij een heupoperatie de versleten heupkop ter beschikking stellen voor donatie. Deze wordt verricht door de medische staf van ETB-BISLIFE, in samenwerking met de behandelende orthopeed.

Uitgenomen bot- en peesweefsel wordt bewaard en opgeslagen onder geconditioneerde omstandigheden. Hiervoor is bij de faciliteiten van ETB-BISLIFE op het Leidse Bio Science Park een speciaal opslagpark ingericht waarbij 24/7 toezicht plaatsvindt.

WEEFSELUITNAME

Hoornvliezen (cornea's), huid, botweefsel en hartkleppen worden zo spoedig mogelijk na overlijden uitgenomen door de teams van de uitnameorganisatie van ETB-BISLIFE. Cornea's, huid en hartkleppen worden uitgenomen in mortuaria van ziekenhuizen. Botweefsel wordt in verband met steriliteit uitgenomen in een operatiekamer. De uitnameteams zijn op basis van jarenlange ervaring, wet- en regelgeving en wetenschappelijke ontwikkelingen opgeleid.

OPSLAG EN BEWERKEN

Nadat de weefsels zijn uitgenomen worden ze naar diverse weefselbanken gebracht, waar ze worden beoordeeld, bewerkt en opgeslagen, totdat de weefsels kunnen worden vrijgegeven en verzonden voor transplantatie.

VRIJGAVE

Bij de beoordeling of weefsels geschikt zijn voor transplantatie worden ook de resultaten van eventuele microbiologische screening en eventueel aanvullend onderzoek op de weefsels beoordeeld. Vervolgens worden door de bank de weefsels vrijgegeven voor transplantatie, waarna deze nog verder bewerkt worden tot transplantaten. Hierbij worden de weefsels schoongemaakt en op maat verwerkt tot talloze transplantaten die door chirurgen voor vele uiteenlopende operaties kunnen worden gebruikt.

TOEWIJZING HUMANE WEEFSELS

Weefsels die in voldoende mate beschikbaar en dus niet schaars zijn, worden rechtstreeks geleverd door ETB-BISLIFE. Weefsels waar een tekort aan is, en die dus schaars zijn, zoals bijvoorbeeld getypeerde hoornvliezen en sommige typen en maten hartkleppen, worden in Nederland officieel als “allocatieplichtig” gealloceerd door de NTS aan de hand van de allocatieregels, die de NTS al dan niet na overleg met externe input opstelt.